اندیشه‌های مهرآفرین و توسعه‌ي سرزمین/بهروز کرمی

 

به نام خداوند مهرآفرین

سیستان و بلوچستان سرزمینی است با شاخصه‌هایي کهن، ميراثي گران‌سنگ از انسان‌هایی که هم، خود، توسعه و تمدن را در تجربه‌ي زندگی تاریخی خود دارامندند و هم سرزمين گران‌مايه‌شان از اين موهبت بهره‌مند. آثار تاریخی و نشانه‌های تمدنی این دیار به‌درستی نشان می‌دهند که باشندگان این سرزمین بسي پیش‌تر از بسیاری مردم گیتی به خرد جمعی و آگاهی عمومی برای ایجاد ساختارهای اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و سیاسی دست يازيده و نشانه‌هاي شایستگي را برای زندگی جمع‌مدارانه در یک جغرافیاي به‌هم‌پيوسته و درهم‌تنيده با دورنماي منافع همگاني و بهره‌وري برنامه‌ريزي‌شده ایجاد کرده‌اند.

 این ساختارها از منظر پیوندهای ژرفي که با خرد و آگاهی و کوشایی و هم‌بستگی‌های اجتماعی بشری داشته‌اند، افزون بر فراآوردن ارمغان رفاه و برخورداری برای مردمان همروزگار خويش- که از گوناگونی اقوام و باورها نیز بهره می‌برده است- از جهت دست‌آوردهای اقتصادی و فرهنگی در دنیای امروز نیز شايان مطالعه‌اند.

مردم نجیب و اصالتمند سیستان و بلوچستان در پيشينه‌ی تاریخی خویش، صرف‌نظر از تعدد و تنوع باورهاي ارزشمند، همیشه با جوان‌مردی‌ها، عیاری‌ها، پهلوانی‌ها و میهن‌خواهی‌ها و خداجویی و دین‌باوری ایرانیان پیوسته بوده‌اند.

اینک این سرزمین با دارامندی شرایط عینی و ذهنی توسعه هم مي‌تواند و هم مي‌باید كه سرآمد برخورداری و آبادانی باشد و این چشم‌انداز روشن امکان‌پذیر است و می‌توان با تدبیری که در آن فرهنگ و شاخصه‌های ارزشمند رفتاری این مردم در پيوند با زمینه‌های یگانه‌ي تجاری، معدنی و کشاورزی و... مدیریت و برنامه‌نویسی شود، برای آینده‌ی این سرزمین، امید و شوق زندگی و کوشایی ماندگاری را ایجاد کند؛ اما پیش‌نیاز توسعه را همه نيك می‌دانیم؛ همان ويژگي ارزشمندي كه در کردار گذشتگان این سرزمین از بوته‌ي آزمایش و خطا سربلند برآمده و به ما رسیده است.

ایران هماره سرزمینی بوده‌است که در همیشه‌ي تاریخ از توان و استعداد قوم‌ها و باورها و فرهنگ‌های گوناگون برخوردار بوده و نيك بهره می‌برده است؛ در همین تمدن شهر سوخته اقوام گونه‌گون و باورهای پرشمار وجود داشته است؛ اما تولیدات زیبا و شکیل، جهش‌های پزشکی و فن‌آوری‌های گوناگون نشان می‌دهند که مردم با همه‌ی تنوع ظاهری به نوعي وحدت ویژه‌ی هویتی و رفتاری رسیده بودند که فرایند توسعه را برایشان در آن عصر فراهم کرده‌بود و راز آن را نيز در روزگاران پسين‌تر برایمان نوشته‌اند و بر تارك تاريخمان آويخته‌اند که «دست دردست هم نهیم به مهر، میهن خویش را کنیم آباد...»؛ و این همان راز سرافرازبرآمده از تجربه‌ براي زايايي و نوزايي آفرینش‌های  فرهنگی و برخورداری‌های اقتصادی و فرهنگی ایرانیان در جاری زمان بوده که چنداندیشی قوم‌ها و خرده‌فرهنگ‌ها برایشان چهاردیواری‌های بسته و محدود ایجاد نکرده؛ بلکه هم‌سو با پیام‌های آسمانی- که همیشه مردمان سرزمینمان با آن پیوند داشته اند-  در بودوباش ديرينه‌ي خويش در اين جايگاه، به ژرفاي آیات قرآن مجید رسیده بودند که قوم و قبیله و گروه از اراده‌ی خداوند در هستی ناشي شده و تنها تقواست که برتری می‌آورد؛ نه رنگ و نژاد و زبان و تفاخرهايي ديگر از اين دست؛ و در این رهگذر بشارت و امید برای کسانی است که تدبیر بهره برداری از همه‌ی حرف‌ها و همه‌ی اندیشه‌ها را فراهم می آورند؛ به ديگر سخن خرد جمعي را به خدمت مي‌گيرند و از دست‌آوردهاي بي‌شمار آن سود مي‌برند و برسري به همگان و همگنان نيز آن سود و سرمايه را ارزاني مي‌دارند.

فرهنگ و اقتصاد دو بنیاد اساسی توسعه‌اند و برتر از آن مي‌توان ادعا كرد كه اقتصاد سالم در دامن فرهنگ سالم پرورده مي‌شود و دامنْ مي‌گسترد و از سوي ديگر، اقتصاد سالم نيز به گسترش فرهنگ سالم كمر مي‌بندد.

در این میان فرهنگ سالم و كارآ نماد و نماینده‌ی آگاهی‌ها، همراهی‌ها، هم‌کوشی‌ها و هم‌وندی‌های انسانی و اقتصاد سالم و پويا حاصل جمع مدیریت خوب منابع و استعدادها با انسان‌ها و برای آن‌هاست؛ اما راز شکوفایی و به بار نشستن مسیر توسعه در این سرزمین توحید است و وحدت رویه و هم‌دلی همه‌ی اقوام و باشندگان این سرزمین دیرسال و تاریخمند كه آن يك نيز در توان خود ماست...

 

براي تحقق آن به همه‌ي باورها، به همه‌ي انسان‌ها، به همه‌ي اقوام و به همه‌ي توانمندي‌ها نيازمنديم. همه‌ي توان خود را يك جا گرد‌آوريم.