به نام خداوند جان وخرد
شهر سوخته ی با شکوه فرهفدهمین میراث نیکوی ثبت شده درفهرست آثار جهانی درکنفرانس مورخ ----دوحه ی قطر است.این بار از اراده ی خردمند دانای حاکم بر گیتی ،اصحاب علم واندیشه های فراگیر بشری می بایست دریک سرزمین عربی به واگویه ی منزلتها وفرازهای فرهنگی وعلمی مردمان برگزیده ی سرزمین سلمان پارسی به پردازندوبا رای فراگیر ،وحتی انتقاد از عملکرد دیر هنگام ایکوموس درمعرفی وثبت جهانی این اثر برجسته ،به ثبت درفهرست آثار بشری اقدام کنند.
درپیوند با این رویداد ارجمند یاد آوری وتکرارچند نکته ضروری به نظر می رسد:
الف:غنای تاریخی وفرهنگی سیستان وتمدن حوزه ی هیرمند فرمند که به دیده ی بسیاری از پژوهشگران شناخته شده ی جهانی مانند ریچار فرای به بهشت باستان شناسان ودیگران به لندن شرق ونمایشگاه تاریخ ایران خانده شده است وافزون براینها دربررسیهای دشت سیستان به روشنی درهر کیلومتر مربع این سرزمین دیر سال وتاریخمند یک اثر فرهنگی از تکاپوهای انسانی دیده وبه ثبت رسیده است. واز فهرست ده اثر نخستین سازمان میراث فرهنگی کشور به یونسکو دواثر شهر سوخته وکوه خواجه به تنهایی از سیستان بوده اند که هم اکنون آسیاهای بادی نیز درتدارک آماده سازی قرارگرفته اند واین پیش درآمدی است برای رسیدن به یک دیدگاه ونگاه تاریخی که :
درمرتبه نخست به زایش های هنری وفرهنگی این حوزه تمدن ساز می پردازد بویژه اینکه این جغرافیای نامدار درآفرینش ساختارهای بنیادین هویت ملی ایرانیان مانند اسطوره های ملی،توحید ودین باوری ،زبان پارسی،نقش وجایگاه سگزیان دربازگشت علمی وفرهنگی سده های نخستین اسلامی و...نقش تاریخی وماندگاری ایفا کرده است.
درمرتبه دوم،پیوندها ی ریشه دار وکهن اقوام وباشندگان نیمه ی شرقی فلات ایران که تمامی حوزه ی هیرمند را دربرمی گیرد وتا حوزه های کشمیر وسند نیز گسترده می شود.
این گفتار کوتاه به درستی ونیکی به نقش وجایگاه میراث فرهنگی ، به عنوان یگانه محور مشترک همگرایی وهمدلی درمیان باشندگان امروز این حوزه های پهناوروتنهازبان گفتگو های جهانی،پای می فشارکه تدوین یک راهبرد تازه را درسمت گیریهای فرهنگی شرق فلات ایران اجتناب ناپذیر کرده است.
ب:شهرسوخته نماد ونماینده ی فرهنگ وتمدن ایران سربلند وسرفراز دراین نشست جهانی ایکوموس بود.نشانه های دور خرد جمعی درایجاد مناسبات شهر نشینی بشری،صلح دوستی وانسان دوستی،پیوندهای گسترده ی تجاری وفرهنگی با تمدنهای همزمان وهمجواردرفلات ایران،گوناگونی اقوام واندیشه ها،کارو کوشایی ونوآوریهای علمی وفنی و....دیرینگی خرد ودانایی های پنج هزارساله ایرانیان مهر اصالت جهانی را کسب کرد.
ردیف اعتبارملی،چارت کارشناسی وحفاظتی،برنامه های مدیریتی زمان بندی شده،اولویت های ملی ومنطقه یی و....را دراین بخش ضروری می سازد.
پ:ثبت جهانی شهر سوخته به آوازه وگسترش بین المللی نام بلند این محوطه خواهد افزود وبا رویکرد به این نکته ی مهم که ایرانیان دارای قوی ترین بنیادهای نظری گردشگری ومهمان نوازی درباورهای دینی ومیراث فرهنگی خویش هستند،ثبت جهانی شهر سوخته می تواند چرخه ی تازه یی را توسعه منطقه ودر شرق فلات ایران ایجاد نماید که نیازمند تعریف های تازه در:
سمت گیریهای مدیریتی درامور زیرساخت ها وروساخت های گردشگری،اصلاح ویا تغییر دیدگاههای امنیتی،ارتقای مدیریت محلی به مدیریت بین المللی،تدوین برنامه های اجرایی مشترک با کشورهای همسایه وهمریشه و...
نخستین پیام ثبت جهانی شهر سوخته ضرورت تغییر درمناسبات مدیریتی،راهبردها،راه کارها واهداف زمان بندی شده برای بهره گیری از تواناییهای سرزمین هیرمند فره مند است.
دومین.......
علیرضا خسروی—تیرماه 93