ایرج افشار سیستانی
دکتر ایرج افشار سیستانی، نویسنده و پژوهشگر ایران شناس، از چهره های ماندگار و پُرکارِ علمی و فرهنگی ایران است، که تا کنون بیش از یکصد و پنجاه جلد کتاب در زمینه های جغرافیایی، سیاسی، اجتماعی و اقتصادی به چاپ رسانده و یا در دست چاپ دارد.
بیش از پانصد مقاله ی علمی و پژوهشی او در ماهنامه ها، مجله ها، فصلنامه ها، روزنامه ها و سخنرانی در همایشهای ملی و فرا ملی درون و بیرون ایران چاپ شده است.
افشار سیستانی در سال 1319 خ، در سیستان چشم به جهان گشود. دوره های ابتدایی و متوسطه را در شهر زاهدان به پایان رسانیده و چندی بعد به تهران کوچ کرد و در پیمایش خدمت، به گونه ی پاره وقت به فراگیری دانش علمی در رشته ی مدیریت پرداخت و در پیمایش کارهای پژوهشی و نگارشی، آمادگی برخاسته از هستی خداوندی و سخت کوشی، کمبود علمی خود را جبران کرد و به فراگیری دانش علمی در زمینه ی ایران شناسی پرداخت و در سطح ملی و فرا ملی در گروه کارشناسان و پژوهشگران ارشد ایران شناسی در آمد و کتاب دو جلدی " ایلها، چادرنشینان و طوایف عشایری ایران" او که در سال 1367 خ، کتاب سال جمهوری اسلامی ایران شد، معادل دکترای جامعه شناسی با گرایش مردم شناسی نیز شناخته شد و مایگان آزمون دکترای جغرافیای انسانی گردید. افزون بر آن، دارای PhD جامعه شناسی از ایتالیا است، که بر پایه ی پژوهشهای کاربردی و به گونه ی مکاتبه ای گرفته است.
شهرتهای علمی ملی و فرهنگی او، عبارتاند از:
ایران شناس، مردم شناس، خلیج فارس شناس، قوم شناس، پدر خلیج فارس، پژوهشگر برجسته، ایران شناس برجسته، ایران پژوه، دانشور فرزانه، محقق و ایران شناس بزرگ، دانشمند پژوهنده.
سرافرازیهای علمی ملی و فرا ملی وی، عبارتاند از:
1- برترین نویسنده و پژوهشگر ایران، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، 1367خ.
2- برنده ی جایزه ی کتاب سال 1367خ، ریاست جمهوری، 1368. کتاب ایلها و چادرنشینان در خزانهی طلایی موزهی لنین مسکو به ثبت رسیده و نگه داری میشود.
3- برنده ی جایزه ی برترین سخنرانی و کنفرانس دهنده، دانشگاه دوحه قطر، 1994م / 1373خ.
4- میراث ماندگار ایران، همایش و نمایشگاه اسناد سجلی پنجاه شخصیت ملی و مذهبی، قم، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و سازمان ثبت احوال کشور، 16 بهمن 1378خ.
5- دریافت عنوان فرزانه از سوی صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران، زاهدان، دانشگاه سیستان و بلوچستان، بهمن 1383خ.
6- برترین مقاله ی علمی ارایه شده و سخنران ویژه ی همایش ملی بزرگداشت زنده نام دکتر عبدالحسین زرینکوب، دانشگاه آزاد ورامین، 1384خ.
7- برترین نویسنده و پژوهشگر صنعت گردشگری ایران، سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری، 1384خ.
8- برنده ی جایزه ی برترین خادم صنعت گردشگری ایران، سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری، 1384خ.
9- برگزاری آیین بزرگداشت مقام علمی و پژوهشی و دریافت عنوان قومشناس بزرگ ایرانی از سوی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و استانداری استان تهران، در نخستین جشنواره ی فرهنگی هنری اقوام در دانشگاه ابوریحان پاکدشت، 22-24 شهریور 1385خ.
10- برنده ی جایزه ی مقام نخست مقاله نگاری دومین جشنواره ی بین المللی رسانه ها، سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری، 1386خ.
11- دریافت نشان ادبی تاجیکستان، همایش بین المللی بزرگداشت پدر شعر فارسی، ابوعبدالله محمد رودکی، تهران، پژوهشگاه میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری، دی ماه 1387خ.
12- برترین مقاله ی علمی ارایه شده و سخنران ویژه، آیین پایانی همایش بین المللی زبانها و گویشهای ایران، دانشگاه سیستان و بلوچستان و آپسالای سوئد، 7-10 آبان 1387خ، زاهدان.
13- برترین مقاله ی علمی ارایه شده و سخنران ویژه، آیین گشایش همایش علمی راهکارهای توسعه ی صنایع دستی ایران، دانشگاه هنر تبریز، 19 خرداد 1387خ.
14- برترین مقاله ی علمی ارایه شده و سخنران ویژه، آیین گشایش همایش ملی بزرگداشت خواجه رشیدالدین فضل الله همدانی، 28 اردیبهشت 1388خ، سالن استانداری.
15- \ برگزاری آیین نکوداشت افشار سیستانی به مناسبت گشایش کتابخانه ی تخصصی ایران شناسی موقوفه ی دکتر افشار سیستانی از سوی استانداری سیستان و بلوچستان و سازمان اسناد و کتابخانه ی ملی ایران، زاهدان، 26 آبان 1388خ.
16- \ برترین مقاله ی علمی ارایه شده و سخنران ویژه در همایش ملی خلیج فارس، قشم و بندرعباس (5 دوره از 1386 تا 1390)
17- دریافت نشان مفاخر ملی، جهاد دانشگاهی، 1389خ.
18- برترین مقاله ی علمی ارایه شده و سخنران ویژه در آیین گشایش چهارمین کنگره ی بین المللی جغرافیادانان جهان اسلام، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، 25 فروردین 1389خ.
19- برترین مقاله ی علمی ارایه شده و سخنرانی در سمینار بین المللی جاده ی ابریشم موزه ی ملی هندوستان، دهلی نو، 31 ژانویه- 2فوریه 2011م / 11-13 بهمن 1389خ.
20- برترین مقاله ی ارایه شده در جشنواره ی بین المللی فرهنگی و هنری ایران- آرمان، دهلی نو، دفتر مقام رهبری، 21فوریه 2011م/ 30 بهمن- 2اسفند 1389خ.
21- برگزاری آیین بزرگداشت نیم سده خدمات علمی و فرهنگی او از سوی سازمان اسناد و کتابخانه ی ملی ایران در سالن همایشهای آن سازمان، تهران 7 آذر 1390خ.
22- دریافت عنوان چهره ی ماندگار و مفاخر ملی از سوی شهردار تهران بزرگ و کمیسیون ملی یونسکو در ایران، هفته ی فرهنگی سیستان و بلوچستان (20- 26 فروردین 1391خ) تهران، خانه ی هنرمندان و برج میلاد.
23- سخنران ویژه ی آیین گشایش و مهمان ویژه ی همایش ملی شهرهای مرزی و امنیت، چالشها و رهیافتها، 30-31 فروردین 1391خ، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان.
24- برگزیده شدن به عنوان یکی از هفت تن مهمان ویژه و پیشکسوت جغرافیای کشور، 30-31 فروردین 1391، دانشگاه سیستان و بلوچستان و نیروی انتظامی.
25- برترین مقاله ی ارایه شده و سخنرانی در همایش بین المللی مردم شناسی سازمان یونسکو و دانشگاه برُک (Brock) تُرنتو کانادا، 18-19 شهریور 1391خ/ 8 و 9 سپتامبر 2012م.
26- گزینش به عنوان سفیر جهانگردی ایران و دعوت وزارت جهانگردی تایلند برای بازدید از تأسیسات جهانگردی آن کشور، 16 تا 25 نوامبر 2012م / 26 آبان تا 5 آذر 1391خ.
27- سخنران ویژه ی آیین گشایش همایش بین المللی فرهنگی و گردشگری به مناسبت بزرگداشت روز ملی خلیج فارس، تهران، تالار بزرگ وزارت کشور، 10 اردیبهشت 1392خ در حضور رئیس جمهور، و دریافت عنوان چهره ی ماندگار خلیج فارس و کشور.
این ایران شناس و میراث ماندگار و چهره ی ماندگار و از مفاخر ملی ایران در شوراهای سیاستگذاری عالی، پژوهشی، علمی، برنامه ریزی و سردبیری مجله ها، هیأتهای علمی، مشاوران علمی، هیأتهای تحریریه ی ماهنامه ها، فصلنامه ها و ... عضو است.
این ایرانشناس عضو صندوقهای حمایتی، رئیس هیأت داوران، عضو انجمنهای گوناگون فرهنگی، ادبی، علمی، پژوهشی و دوستی میان کشورها، عضو مرکزهای مطالعاتی و تحقیقاتی ملی و فرا ملی، عضو هیأت امنای مدرسه های آموزش عالی، دبیر علمی همایشها، سخنران کلیدی در کنگرهها و همایشهای ملی و فرا ملی، استاد مشاور و استاد ناظر پایاننامه ها، کارشناسی برنامه های صدا و سیما و ... است.